Raporo y’Imihigo ya 2023 ya Equity Group igaragaza umuhate wayo mu guteza imbere ubudahangarwa binyuze mu kuvugurura uburyo bwayo bw’imikorere, buvuye kuri moteri ebyiri bukagera ku buryo buhamye bwa moteri eshatu, bushingiye ku mibereho myiza y’abaturage, ubukungu, ibidukikije, ndetse n’imicungire y’umutungo kamere byose bigamije gushyigikira uburyo bw’imikorere irambye. Uburyo bushya bwo kugera ku isoko buzafasha kongera ingufu mu bikorwa bifatika by’ubudahangarwa birimo: ibidukikije, imibereho myiza, imihindagurikire y’ikirere, guhangana n’ingaruka, gutanga inguzanyo zifasha mu kubungabunga ikirere, gufasha abantu guhangana n’ibibazo by’ubukungu, ndetse no gutanga serivisi z’imari zihuza n’icyerekezo kirambye.
Iki kigo cyemera uruhare rukomeye rw’umutungo kamere ugira mu bukungu bwa Afurika, ndetse cyafashe iya mbere mu gushyira mu bikorwa uburyo bwa Task Force on Nature-related Financial Disclosures (TNFD). Ubu buryo bwatumye hagaragazwa ingorane z’umutungo kamere mu gufata ibyemezo no gushyira mu bikorwa isuzuma ry’ibibazo by’ibidukikije n’ubusugire bw’ibinyabuzima mu byiciro by’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro n’ubuhinzi.
Kwiyemeza gukorera mu buryo burambye kw’iki kigo byigaragaza mu bikorwa bitandukanye byo gufasha abaturage, kongera imbaraga mu bukungu, no gushyigikira gahunda ziteza imbere imibereho myiza. Byatumye hatangizwa imirimo mishya 1,266,182 biciye muri gahunda ya ‘Young Africa Works Programme.’ Byongeye kandi, Equity Group yahawe igihembo cya Euromoney nk’Ikigo cy’Imari Cyitwaye Neza mu Gufasha ibikorwa birebana n’imibereho myiza muri Afurika imyaka ibiri yikurikiranya.
Equity Group yakomeje gufata iya mbere mu guhangana n’imihindagurikire y’ikirere binyuze mu gutanga inguzanyo zigamije kubungabunga ikirere, ikaba yaraje imbere mu bigo by’imari 258 ku isi bikorana na IFC, ikagira umubare munini w’ubucuruzi bushingiye ku bidukikije, ungana n’ibikorwa 47.000, bigamije kugabanya ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere no kwitegura guhangana na zo.
Nairobi, Kenya, Tariki ya 3 Nzeri 2024: Equity Group yashyize ahagaragara raporo yayo ya gatatu ngarukamwaka ku mihigo y’ubudahangarwa y’umwaka wa 2023, ifite insanganyamatsiko igira iti “Isi itajegajega izashingira ku mpinduka za Afurika” Iyo nsanganyamatsiko igaragaza uruhare rukomeye rw’imyitwarire igamije kurengera ibidukikije ku rwego rw’isi mu guhindura umugabane wa Afurika, intego ikomeye Equity Group yiyemeje guteramo iya mbere.
Iyi raporo y’ingenzi yerekana ubwitange budakuka bwa Equity mu guhindura imibereho y’abaturage, ubukungu, n’ibidukikije mu bikorwa byayo byose. Igaragaza kandi uko Equity yiyemeje gukora mu buryo burambye, ishyira imbere intego z’ubudahangarwa bushingiye ku bidukikije, imibereho myiza y’abaturage, n’imiyoborere (Environmental, Social, and Governance – ESG), byinjizwa mu bikorwa byayo bya buri munsi, harimo no gushyira imbere gahunda ya Task Force for Nature Related Finance Disclosures, nk’icyerekezo gishya kirengera imicungire y’ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere.
Mu gihe cyo kumurika iyo raporo, Umuyobozi Mukuru wa Equity Group, Dr. James Mwangi, yagize ati: “Uyu munsi, uburyo bwacu dukoramo bwibanda ku ngingo eshatu zitandukanye: ubukungu, imibereho myiza y’abaturage, ndetse n’ibidukikije n’umutungo kamere, byose bigamije kugira ingaruka nziza. Ntitwite gusa ku kugera ku mpinduka mu mibereho y’abaturage, ahubwo dushyize imbere no kurengera ibidukikije n’umutungo kamere, dushyira mu bikorwa uburyo bugamije gucunga neza izi ingaruka, guteza imbere ubumenyi, no guteza imbere ecosystem yose ikikije ibikorwa byacu. Byongeye kandi, dusobanukiwe neza ko ejo hazaza harambye bisaba kwitwararika ku ngaruka ibikorwa byacu bigira ku isi, kandi iyi raporo yerekana uko Equity ishiramo imbaraga.”
Professor Isaac Macharia, Perezida w’Inama y’Ubuyobozi ya Equity Group, yashimangiye akamaro k’iyi raporo mu gutanga icyerekezo gihamye cyo kuba isooko y’iterambere rirambye mu bukungu n’imibereho myiza muri Afurika.
“Nk’ikigo kigendera ku ntego, twumva neza uruhare rwacu rukomeye mu bukungu no mu mibereho myiza y’abaturage. Twemera rwose ko gushyira imbere ubudahangarwa atari inyungu z’umuntu ku giti cye gusa, ahubwo ni ingenzi mu kuramba no gutera imbere kw’ikigo, kuko ibigo bikora mu buryo burambye bifite ubushobozi bwo gutera imbere no kuzana inyungu ku bashoramari bose mu gihe kirekire.”
Yakomeje agira ati: “Intego yacu mu Rwego rw’Igenamigambi rya Afurika yiyubaka n’umugambi wo kwigira (Africa Recovery and Resilience Plan – ARRP), igamije impinduka z’igihe kirekire kuri uyu mugabane, isaba ubufatanye n’uruhare rwa bose. Ibi biganiro n’ubufatanye n’ibigo by’imari byishinzwe iterambere (Development Finance Institutions – DFIs), abafatanyabikorwa ku rwego rw’isi, ndetse n’ibigo bishinzwe y’imibereho myiza byadufashije kugera ku musaruro ufatika haba mu bikorwa bifasha abaturage no mu bucuruzi, byose bigamije gutanga ibisubizo birambye.”
Raporo y’Imihigo ya 2023 ishimangira uburyo Equity Group yiyemeje guteza imbere impinduka nziza muri sosiyete, ikomeza kandi kwemerwa ku rwego rw’isi, aho Brand Finance yashyize Banki yacu ku mwanya wa kabiri ku isi mu bigo by’imari byubatse izina, no ku mwanya wa mbere mu Karere k’Iburasirazuba n’Uburasirazuba bwa Afurika. Ikindi kandi, Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Imari (International Finance Corporation – IFC) cyashyize Equity Group ku mwanya wa mbere ku isi mu bigo by’imari 258 bifite umubare munini w’ubucuruzi bushingiye ku bidukikije. Uretse ibyo, Equity Group yahawe kandi igihembo cya Euromoney nk’Ikigo cy’Imari Cyitwaye Neza mu Gufasha no guharanira Imibereho Myiza muri Afurika imyaka ibiri yikurikiranya.
Zainab Bangura, Umunyamabanga Mukuru Wungirije wa Loni akaba n’Umuyobozi Mukuru w’Ishami rya Loni rikorera i Nairobi, yashimiye Equity kuba yerekanye uko ibigo by’ubucuruzi bishobora gushyira imbere ubudahangarwa binongera inyungu.
Ati “Iterambere rirambye risaba uburyo buhuza iby’ibidukikije n’iterambere ry’imibereho myiza. Akazi mukora nka Equity kerekana neza ko uruhare rw’abikorera rukomeye mu guteza imbere isi muri rusange. Murimo kwerekana ko ubucuruzi butanga inyungu n’ubudahangarwa bishobora kujyana.”
Ambasaderi w’u Bufaransa muri Kenya, Nyakubahwa Arnaud Suquet, na we yagize ati: “Kugira ngo tugere ku iterambere rirambye, tugomba kwishingikiriza ku mpinduka zituruka ku bakozi bose. Si urwego rwa Leta gusa, ahubwo ni urwego rw’abikorera rugomba kubigiramo uruhare runini.”
Uburyo Equity Group igendera ku budahangarwa bwubakiye ku bice bitatu by’ingenzi. Icya mbere, guteza imbere ibikorwa by’ubucuruzi bibungabunga ibidukikije, harimo gukoresha neza ingufu n’umutungo kamere, kugabanya ikoreshwa ry’amazi no kugabanya imyanda mu biro no mu mashami yayo. Icya kabiri, ni ukwiyemeza gukomeza kunoza uburyo bwo gukora no gutanga serivisi ku isoko kugira ngo zihuze n’imyitwarire myiza ijyanye n’ibidukikije, imibereho myiza y’abantu, n’imiyoborere (Environmental, Social, and Governance – ESG). Ibi birimo gutanga inguzanyo n’ibicuruzwa by’ishoramari birambye, guteza imbere uburyo bwo kwinjiza abantu benshi mu bukungu, kubahiriza amahame akomeye y’ubunyamwuga mu mikorere yose, no kuba umukoresha w’inyangamugayo. Icya gatatu, ni ugusobanukirwa neza ko gushyira imbere ubudahangarwa bidashobora kugerwaho n’ikigo kimwe cyonyine. Intego y’igenamigambi ya Equity Group, irimo mu Rwego rw’Afurika yiyubaka n’umugambi wo kwigira (Africa Recovery and Resilience Plan – ARRP), igamije impinduka z’igihe kirekire ku mugabane, isaba ubufatanye n’uruhare rw’abafatanyabikorwa batandukanye.
Mu muhango wo kumurika raporo, Wanjira Mathai, Umuyobozi Mukuru w’Ishami ry’Afurika mu Kigo mpuzamahanga gishinzwe Imikoreshereze y’Umutungo Kamere (World Resources Institute), yahamagariye abari aho kwibanda ku by’uyu munsi n’ejo hazaza h’umugabane wa Afurika.
“Dukeneye gutangira guhindura uko tubona ibintu; aho dutekereza gusa kuri Afurika y’ejo hazaza, tugomba no kwita kuri Afurika y’uyu munsi. Tugomba kumenya ibyiza byinshi dufite ubu kandi tukiyemeza, nk’umugabane ndetse n’ibihugu ku giti cyabyo, kugera ku bindi byinshi birenze uko ibintu bimeze uyu munsi,”
Baraka Moruri, Uhagarariye ibikrwa byo Kurengera Ibidukikije muri Kenya, 2023, yagize ati: “Natangiye uru rugendo mu myaka mike ishize, kandi kugeza ubu maze gutera ibiti 7,900. Amasomo nakuye ku ishuri ryanjye no mu muryango wanjye arankomeza. Ntitugomba gutera ibiti gusa, ahubwo tugomba no kubyitaho kugeza bikuze neza.”
Raporo ya 2023 igaragaza uko Equity ishyira mu bikorwa ibyo ivuga mu mikorere yayo mu masoko arindwi ikoreramo. Ayo masoko ni Kenya, Uganda, Tanzaniya, Sudani y’Epfo, u Rwanda, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo, n’ibiro muri Ethiopia, igamije kongera ubushake bwo kurengera ibidukikije.
Ingufu: Mu mwaka wa 2023, Equity Group yagenzuye ihindagurika mu ikoreshwa ry’ingufu zituruka ku miyoboro y’amashanyarazi. Mu bice bimwe na bimwe, habayeho izamuka rito mu ikoreshwa ry’ingufu, harimo u Rwanda (n’izamuka rya 0.4%) na RDC (n’izamuka rya 13.1%). Kenya yo yagabanyije ikoreshwa ry’ingufu ku rugero rwa 9.7%. Ku bijyanye n’ubwinshi bw’ingufu zikoreshwa n’umukozi umwe, RDC ni yo yagaragaje umubare munini wa kWh 4,307 ku mukozi umwe, ariko habayeho kugabanyuka ku rugero rwa 7% ugereranyije na 2022. U Rwanda rwari ku mwanya wa kabiri, aho ikoreshwa ry’ingufu ryanganaga na kWh 1,679 ku mukozi umwe, bikagaragaza kugabanyuka ku rugero rwa 15%. Nyuma y’u Rwanda na RDC, Kenya yagaragaje ikoreshwa rya kWh 1,482 ku mukozi umwe, bigaragaza kugabanyuka kwa 6% ugereranyije na 2022.
Imyanda: Equity yihaye intego yo kugabanya imyanda yose no gukuraho burundu imyanda ijugunywa ahayigenewe ituruka mu mashami yose y’ikigo. Mu mwaka wa 2023, Ikigo cyakurikiranaga imyanda yagaragaraga muri Kenya, cyagaragaje ibyiciro bitandukanye by’imyanda harimo ibirahuri, impapuro, ibyuma, imyanda ibora, plastiki, imyanda y’ibikoresho byo kwa muganga, ndetse n’imyanda ya elegitoroniki. Imyanda y’impapuro yihariye 72% by’imyanda yose, ingana na toni 316. Muri Kenya, imyanda y’impapuro ihundurwamo ibikoresho bishya hifashishijwe uburyo bw’isubiramo bufatanyije n’abatanga serivisi z’ibikoresho.
Bimwe mu byashyizwe mu bikorwa hagamijwe kugabanya imyanda harimo kugabanya icapwa hifashishijwe ikoranabuhanga, gukorana n’abashinzwe gukoresha bundi bushya imyanda ya elegitoroniki, gushyira imiyoboro y’amazi ya reverse osmosis mu nyubako z’ubucuruzi, no gukoresha icupa ry’amazi ry’ibirahuri mu bikorwa aho uburyo bwa reverse osmosis butarashyirwa mu bikorwa, mu rwego rwo kugabanya ikoreshwa rya za plastiki ikoreshwa inshuro imwe gusa.
Ikoreshwa ry’amazi: Mu mwaka wa 2023, ikoreshwa ry’amazi muri Equity Group ryageze kuri metero kibe 57,235. Ikigo gikomeje kugenzura no kunoza uburyo bwo gukusanya amakuru ajyanye n’iyi ngingo. Ikigo kandi kiri gushyira mu bikorwa sisitemu zigamije kugabanya ikoreshwa ry’amazi mu bikorwa byacyo, bigaragaza ko cyiyemeje gucunga neza umutungo w’amazi mu buryo burambye.
Abakozi bacu: Equity Group ishimangira uruhare rw’ingenzi rw’abakozi bayo mu byagezweho. Ku bw’ibi, Ikigo cyashyizeho gahunda yo gutanga imigabane y’ikigo ku bakozi (Employee Share Ownership Programme), aho imigabane isanzwe ari 198,614,463 yagenewe abakozi ku gaciro ka 0.5 by’amashiringi ya Kenya kuri buri mugabane, bingana na 5% by’imigabane yose y’ikigo, byemejwe n’abanyamigabane, bigateza imbere umuco wo kwiyumvamo ubunyamuryango. Kugira abakozi bafite ubushobozi bwo guhangana n’ibibazo by’imari by’iki gihe ni ingenzi. Mu rwego rwo kubikemura, Ikigo cyakoresheje miliyoni 316.5 amashiringi ya Kenya mu mahugurwa y’abakozi.
Raporo kandi igaragaza ukwiyemeza gukomeye kwa Equity Group ku bikorwa bigize gahunda yayo yo guharanira imibereho myiza (social engine program pillars).
Uburezi n’Iterambere ry’Imiyoborere: Umuryango wa Equity Group (Equity Group Foundation) ugamije guca ubukene no guteza imbere abayobozi b’ejo hazaza binyuze mu kongera amahirwe yo kwiga amashuri yisumbuye n’ay’imyuga. Gahunda za buruse za Wings to Fly na Elimu zimaze gufasha abanyeshuri basaga 60,009 kubona buruse mu mashuri yisumbuye, mu gihe Gahunda y’Abayobozi ba Equity (Equity Leaders Program – ELP) imaze gushyigikira abanyeshuri barangije kaminuza 23,825. Iyo gahunda imaze kohereza abanyeshuri 891 mu ma kaminuza mpuzamahanga, harimo 199 bigiye muri za Kaminuza zo mu rwego mpuzamahanga ya ‘Ivy League.’
Ubuzima: Mu rwego rw’umushinga w’ingenzi mu buvuzi, Umuryango wa Equity Group (Equity Group Foundation) wongeyeho uburyo bwo gutanga inguzanyo z’ubuvuzi bwagutse, na serivisi z’ubuvuzi zihendutse, zinoze kandi zihuje ibisabwa. Mu mpera za 2023, Equity Afya yari imaze gufungura ibigo by’ubuvuzi by’uburwayi bworoheje bigera kuri 98 muri Kenya, kandi kugeza ubu bimaze kwakira abarwayi barenga miliyoni 2.1 mu bitaro byayo. Equity Afya ikomeje gushyira mu bikorwa gahunda yo kwagura ibikorwa, aho ubu iri gutangira gukorera muri RDC, ikomeza gutanga serivisi z’ubuvuzi zinoze kandi zihendutse mu mashami yayo.
Ibiribwa n’Ubuhinzi: Umuryango wa Equity Group ufasha mu guteza imbere ubuhinzi no guhanga imirimo mishya, kunoza uburyo bwo kubona amasoko no kongera umusaruro w’ubuhinzi binyuze mu bufatanye n’abahinzi bato n’abaciriritse kugira ngo bongere ubushobozi bwabo bwo gutunganya umusaruro, gukorana ubucuruzi neza, no gukoresha ikoranabuhanga na sirivisi z’imari. Mu rwego rw’ubuhinzi, Umuryango wa Equity Group (Equity Group Foundation – EGF) binyuze mu nkingi yawo y’Ibiribwa n’Ubuhinzi, wateje imbere abahinzi bato barenga miliyoni 3.8 ndetse unatera inkunga ibigo by’ubucuruzi 292,362 mu rwego rw’ubuhinzi. Ibi bikorwa byagezweho hifashishijwe ikoranabuhanga, guhugura abahinzi 186,077 n’ibigo by’ubucuruzi 18,030 mu buhinzi buto n’ubuciriritse, kubafasha kubona amasoko no kubona inguzanyo.
Iterambere ry’Ubucuruzi no Kwegereza Imari Abaturage: Umuryango wa Equity Group ushishikariza kwihangira imirimo no kuzamura ubukungu utanga ubujyanama, ndetse no guhugura mu bijyanye n’ubucuruzi ku bigo bito n’ibiciriritse (MSMEs). Mu mwaka wa 2023, Umuryango wa Equity wahuguye urubyiruko n’abagore barenga miliyoni 2.4 mu bijyanye n’imicungire y’imari, wahuguye kandi ibigo by’ubucuruzi 517,246 mu bijyanye no kwihangira imirimo, ndetse watanze inguzanyo zirenga miliyari 275.3 z’amashiringi ya Kenya, ku rubyiruko, abagore n’ibigo bito n’ibiciriritse byahawe ayo mahugurwa.
Ingufu, Impinduka z’Ibihe n’Ibidukikije: Equity Group ishyigikira kubungabunga no gukoresha neza umutungo kamere binyuze mu kwagura ubuso bw’ahateye amashyamba, kunoza imicungire y’amazi, no guteza imbere ikoreshwa ry’ingufu zisubira n’ikoranabuhanga rizigama ingufu. Ikigo gikomeje kugira uruhare mu kurwanya impinduka z’ibihe binyuze mu kubungabunga ibidukikije no guteza imbere ingufu zisubira. Binyuze mu mushinga w’Umuryango wa Equity Group (Equity Group Foundation), ibiti birenga miliyoni 25.2 byaratewe ndetse n’ibikoresho birenga 420,243 by’ingufu zisubira byatanzwe ku bigo bitandukanye no ku ngo zisanzwe muri rusange. Ibi byatumye ibiti birenga 539,000 birindwa gutemwa. Ikigo kandi kimaze gutanga inguzanyo zirenga miliyari 24 z’amashilingi ya Kenya mu bikorwa bigamije guhangana n’impinduka z’ibihe, harimo gukoresha ingufu neza, ingufu zisubira, no guteza imbere ubuhinzi bwita ku bidukikije.
Ikigo kinashimangira ko amazi atari ngombwa gusa ku buzima, ahubwo ari n’umutungo w’ibanze mu bikorwa byinshi by’ubukungu n’imibereho. Kugira amazi meza bigira uruhare rukomeye ku buzima, isuku, ubuhinzi no kuzamura umusaruro w’ubukungu. Binyuze mu bikorwa byacu, hashyizweho ubushobozi bwo kubika amazi angana na litiro miliyoni 105, bigira ingaruka nziza ku buzima bw’ingo zirenga 20,000.
Kwegereza Imari Abaturage: Equity Group ikomeje gushyira imbere gutanga serivisi z’imari zihuriza hamwe abantu bose zigamije guhindura imibereho, kubaha agaciro, no kubongerera amahirwe. Mu rwego rwo kubigeraho, Ikigo cyakoresheje ikoranabuhanga rigera kuri miliyari 11.72 z’amashiringi ya Kenya mu mikorere ya serivisi z’imari hifashishijwe ikoranabuhanga, miliyari 240.7 z’amashiringi ya Kenya mu mikorere ya serivisi za banki hifashishijwe telefone na murandasi, ndetse na miliyari 28.17 z’amashilingi ya Kenya mu mikorere ya serivisi hifashishijwe abakozi bahagarariye banki (agency banking). Ibi byatumye abakiriya batagerwagaho n’izi serivisi mu buryo bworoshye babasha kuzibona.
Kubungabunga Imibereho myiza: Umuryango wa Equity Group (Equity Group Foundation) wiyemeje kugabanya ubukene muri rusange ndetse no gukumira ubukene bukabije binyuze mu bikorwa byo gutanga inkunga y’amafaranga. Ikigo kimaze kugera ku bantu barenga miliyoni 5.4 binyuze muri gahunda z’imfashanyo zirimo gutanga amafaranga, kugabanya amafaranga y’ishuri, inkunga, n’amafaranga yo kurya ku baturage bababaye cyane ndetse n’abari mu bwigunge. Muri rusange, miliyoni 138.39 z’amashiringi ya Kenya zasabwe mu buryo bwo gutanga inkunga muri izi gahunda. Guhugura abantu ku buryo bwimbitse bwa shyizweho nk’imiyoboro yo gufasha abagenerwabikorwa kwinjira mu bukungu bwizewe.
Raporo irambuye ikubiyemo ibikorwa byose bya Equity Group, harimo Equity Group Holdings Plc, hamwe n’amashami y’imari akomeye muri Kenya, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (DRC), Uganda, u Rwanda, Sudani y’Epfo, na Tanzania. Ikindi kandi, harimo n’Ibiro by’Umukozi muri Ethiopia, Umuryango wa Equity Group Foundation (EGF), ndetse n’amashami nka Equity Investment Bank, Equity Bancassurance Intermediary Limited, Finserve Africa Limited, Finserve Africa Trustees Limited, Equity Life Assurance (Kenya) Limited, na Equity Group Insurance Holdings Limited.
Umutungo wose wiyongereyeho 4% umwaka ku mwaka ugera kuri Kshs miliyoni 1.75 kuva Kshs miliyoni... Read more
Inyungu ziteganijwe kumugabane wa Kshs 4.25, igipimo cyo kwishyura kingana na 34.5% Amafaranga yinjiza kumugabane... Read more
Inyungu kuri buri mugabane yazamutseho 13%, igera 10,4 y’amashilingi ya Kenya. Inyungu mu gihembwe cya... Read more
Raporo y’Imihigo ya 2023 ya Equity Group igaragaza umuhate wayo mu guteza imbere ubudahangarwa binyuze... Read more